
త్రిపురాంతకేశ్వర స్వామి ఆలయం త్రిపురాసుర సంహార గాథతో అనుసంధానమై ఉంది. ఈ ఆలయం యొక్క దివ్యత, అద్భుతాలు, శివుని శక్తి, విశ్వకర్మ నిర్మించిన దివ్య రథం గురించి ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
Key Points
త్రిపురాంతకేశ్వరుని ఆవిర్భావం దివ్యమైనది.
త్రిపురాసుర సంహార గాథ ఈ ఆలయంతో ముడిపడి ఉంది.
విశ్వకర్మ నిర్మించిన దివ్యరథం, బాణాల కథనం ఆకట్టుకుంటుంది.
పరమేశ్వరుని భక్తి, శక్తిని ఈ కథ ప్రతిబింబిస్తుంది.
త్రిపురాసుర సంహారం: ఒక అద్భుత కథ
పరాంతకేశ్వరుడు ఆవిర్భవించిన దివ్య ప్రదేశమే కుమారగిరి. ఈ క్షేత్రానికి కుమారగిరి అని పేరు వచ్చినట్టు తెలుస్తుంది. త్రిపురాసుర సంహారం ఈ పుణ్యక్షేత్రంలోనే జరగడం వల్ల దీనికి త్రిపురాంతకమనే పేరు వచ్చింది అని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మికవేత్త, పంచాంగకర్త బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి ప్రభాకర చక్రవర్తి శర్మ తెలిపారు.
పూర్వం తారకాసుని ముగ్గురు కుమారులు లోకకంటకులై ప్రజలను ఓడించసాగారు. ముగ్గురు సోదరులు మూడు పురాలను నిర్మించుకొని, ఆ ఎగురుతూ, ఎక్కడ పడితే అక్కడ దిగి, దేవతలను, మునులను కించపరిచసాగారు. వారు పరమేశ్వరుని శరణు జొచ్చారు. రుద్రబాణంతో అవి ఒకేసారి ధ్వంసమైనాయి. శివుడు అమ్మవారి సాయాన్ని ప్రస్తుతించాడు. ఆమె కృతజ్ఞతతో త్రిపురాసుర సంహారం చేసిన రుద్రుడు ఎక్కడ ఉంటే తానూ అక్కడే ఉండి, ఆయన్ను సేవిస్తాను అని ఆయన అనుగ్రహాన్ని కోరింది అని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మికవేత్త, పంచాంగకర్త బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి ప్రభాకర చక్రవర్తి శర్మ తెలిపారు.
రుద్రుడు వెంటనే సమాధి స్థితిలోకి వెళ్ళాడు. ఆయన పాదాల దగ్గర ఉన్న స్థలం ద్రవించడం ప్రారంభించి, పెద్ద గుంట ఏర్పడి, నీరు లోపలి పొరల్లోకి ప్రసరించింది. ఆ గుంటలోనే ఆయన వైదూర్యలింగంగా ఆవిర్భవించాడు. వైదూర్యలింగానికి పైభాగాన బ్రహ్మ దివ్యజల లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు. ఇక్కడ జలలింగానికి చేసిన అభిషేక ద్రవ్యంలోని ద్రవ్య చిత్తరోషాలు పైభాగంలోనే లయమై, లోపల ఉన్న త్రిపురాంతకేశ్వరుని చేరుతుంది.
త్రిపురాసురులను చంపాలంటే అపూర్వమైన రథం, బాణాలు అవసరం అని ఈశ్వరుడు చెప్పాడు. వారు శ్రీహరిని ప్రార్థించగా, శ్రీహరి విశ్వకర్మకు ఆదేశం ఇచ్చి అపూర్వ బాణాలను సృష్టింపజేశాడు. విశ్వకర్మ జగత్తు తత్త్వంతో రథాన్ని, వేద తత్త్వంతో గుర్రాలను, నాగ తత్త్వంతో పగ్గాలను, పర్వత శిఖర తత్త్వంతో ధనుస్సును, వాసుకి తత్త్వంతో వింటినారిని, సోమ, విష్ణు, వాయు తత్త్వాలతో బాణాలను తయారు చేసి ఇచ్చాడు. బ్రహ్మ రథసారధి అయ్యాడు. ఆ దివ్యరథాన్ని శివుడు అధిరోహించి త్రిపురాసుర సంహారానికి బయలుదేరాడు అని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మికవేత్త, పంచాంగకర్త బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి ప్రభాకర చక్రవర్తి శర్మ తెలిపారు.
త్రిపురాంతకేశ్వరుని ఆవిర్భావం
ఇంత చేసినా త్రిపురాసురుల తపోబలం వలన, యముడి నిశ్చల తత్త్వం వలన ఆ దివ్యరథం భూమిలోకి కుంగిపోయింది, గుర్రాలు నిలువలేక పోయాయి, ధనుస్సు పని చేయలేదు. పరమేశ్వరుడు అంతర్ముఖుడై నాడు పరదేవతను ఆత్మలో ధ్యానించారు. లీలా వినోదిని బాలా త్రిపురసుందరిగా ఆమె ఆవిర్భవించింది. శివుని తనుస్సులో ప్రవేశించింది. కమ్మవారి తోడ్పాటుతో రుద్రుడు బాణం ఎక్కుపెట్టాడు. త్రిపురాలన్నీ ఒకే సరళ రేఖలో చేరాయి.
త్రిపురాంతకం సిద్ధక్షేత్రం అనేక యోగులు, సిద్ధులు, తాంత్రికులకు ఆవాస భూమిగా ఉంది. ఈ క్షేత్రం, ఇక్కడ కొలువుదీరిన మహాదేవుడు త్రిపురాంతకేశ్వరస్వామిగా నీరాజనాలను అందుకుంటున్నాడు. తారకాసుర సంహారం చేసిన తర్వాత కుమార స్వామి ఇక్కడ రహస్య ప్రదేశంలో ఉండి తపస్సు చేస్తూ ఉండేవాడు అని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మికవేత్త, పంచాంగకర్త బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి ప్రభాకర చక్రవర్తి శర్మ తెలిపారు.
ఈ ఆలయానికి నాలుగు వైపులా నాలుగు ప్రధాన ద్వారాలు ఉన్నాయి. నాలుగు వైపులా కొండపైకి మెట్ల మార్గాలు ఉన్నాయి. ప్రధాన ఆలయం శ్రీచక్రాకారంలో నిర్మించబడింది. శివాలయం ఈ ఆకారంలో నిర్మించడం చాలా అరుదు. ‘శ్రీచక్రం శివయోర్వపు’ అంటే శివ పార్వతుల శరీరమే శ్రీచక్రం. అమ్మవారు పార్వతీమాత.
త్రిపురాంతకం సిద్ధక్షేత్రం అనేక యోగులు, సిద్ధులు, తాంత్రికులకు ఆవాసభూమిగా ఉంది. ఈ క్షేత్రం, ఇక్కడ కొలువుదీరిన మహాదేవుడు త్రిపురాంతకేశ్వరస్వామిగా నీరాజనాలను అందుకుంటున్నాడు. ఆలయ ప్రాంగణంలో శ్రీ అపరాధీశ్వర స్వామి , శ్రీ కుమారస్వామి మందిరాలు దర్శనమిస్తాయి. ఇక్కడే ఉన్న మండపంలో అలనాటి శాసనాలు దర్శనమిస్తాయి. ఇక్కడే మరో పుకగలు పతి మండపం ఉంది. దీనికి కింద చెరువులో త్రిపురసుందరి మాత ఆలయం ఉంది.
దివ్య రథం, బాణాలు: విశ్వకర్మ కళ
బాలత్రిపురసుందరి అమ్మవారి ఆలయానికి వెళ్ళే మార్గంలో వృశ్చికేశ్వరాలయం, పాపనాశనం దర్శనమిస్తాయి. ఇవి దాదాపు శిథిలావస్థకు చేరుకున్నాయి. వీటికి కొంచెం ముందుకు వెళితే కదంబవనం ఉంది. ఉజ్జయిని, కోల్కతా, కాశీలలో తప్ప మరెక్కడా ఈ కదంబవృక్షాలు కనిపించవని, అమ్మవారు కదంబవన వాసిని కావడం వల్లనే ఇక్కడ ఇలా కదంబవనం ఉందని భక్తులు చెబుతారు అని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మికవేత్త, పంచాంగకర్త బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి ప్రభాకర చక్రవర్తి శర్మ తెలిపారు.
ఈ అమ్మవారి ఆలయం శ్రీ త్రిపురాంతకేశ్వర స్వామివారి ఆలయానికి పూర్వం నాటిదిగా దీనిని చెబుతారు. అమ్మవారి ఆలయంలో ఒక పక్క దక్షిణామూర్తి కొలువుదీరారు. గర్భాలయంలో ఉన్న అమ్మవారు నిరాకార శిల్పం. చిదగ్ని గుండంలోకి దిగాలంటే తొమ్మిది మెట్లు దిగి వెళ్ళాలి. ఒక్కో మెట్టు ఒక్కో ఆవరణ. అదే నవావరణంలో బాలత్రిపురసుందరి ఉంటుందన్న మాట.
తొమ్మిది మెట్లు దిగిన తర్వాత చిదగ్ని గుండంలో నిర్గుణ శిలాకార రూపంలో అమ్మవారు కనిపిస్తుంది. సామాన్యజనం కోసం శిల ముందూ ఒక విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు. అలంకారాలన్నీ ఈ విగ్రహానికే చేస్తారు. ఇక్కడ శ్రీ దక్షిణామూర్తి లింగం ఉంది. స్వామివారికి ఇక్కడే అభిషేకం చేస్తారు అని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మికవేత్త, పంచాంగకర్త బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి ప్రభాకర చక్రవర్తి శర్మ తెలిపారు.
పంచాంగ కర్త: బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి ప్రభాకర చక్రవర్తి శర్మ – 9494981000
త్రిపురాంతకేశ్వరుని కథ, ఆయన అద్భుత శక్తి, భక్తులకు ఆయన అనుగ్రహం ఈ కథనం ద్వారా తెలియజేయబడ్డాయి. భక్తి, శ్రద్ధలతో స్వామిని సేవించడం ద్వారా మన జీవితాలను మెరుగుపరచుకోవచ్చు.

