📌 Key Points
- ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులలో అనవసర గర్భసంచి తొలగింపు శస్త్రచికిత్సలు పెరుగుతున్నాయని జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే నివేదిక వెల్లడించింది.
- చికిత్స ద్వారా నయం చేయగలిగే సమస్యలకు కూడా గర్భాశయాలను తొలగించడం మహిళల ఆరోగ్య హక్కును ఉల్లంఘించడమేనని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది.
- బిహార్, ఛత్తీస్గఢ్, రాజస్థాన్ రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వ పథకాల కింద కూడా అనవసర హిస్టరెక్టమీలు జరిగాయని ఆరోపణలు వచ్చాయి.
- కేంద్ర ప్రభుత్వం 2022లో అనవసర హిస్టరెక్టమీ నివారణ మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది, దీని ప్రకారం ప్రత్యేక కమిటీలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
కొన్ని ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు లాభాపేక్షతో మహిళలకు అనవసరంగా గర్భసంచి తొలగింపు శస్త్రచికిత్సలు చేస్తున్నాయని జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే నివేదికలో వెల్లడైంది. ఇది మహిళల ఆరోగ్య హక్కులను ఉల్లంఘించడమేనని సుప్రీంకోర్టు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది.
అనవసర హిస్టరెక్టమీలు: జాతీయ సర్వేలో వెల్లడి
లాభాపేక్షతో కొన్ని ప్రైవేట్ ఆస్పత్రులు, కొందరు డాక్టర్లు అవసరం లేకపోయినా మహిళలకు గర్భసంచి తొలగింపు (హిస్టరెక్టమీ) శస్త్రచికిత్సలు చేస్తున్నారు. కడుపు నొప్పి వంటి సాధారణ సమస్యలకూ పెద్దపెద్ద ఆపరేషన్లు సూచిస్తూ వారి ఆరోగ్యంతో చెలగాటమాడుతున్నారు. ఈ విషయం ఇటీవల విడుదల చేసిన జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే నివేదికలో వెల్లడైంది. మహిళలకు నిర్వహిస్తున్న అనవసర గర్భాశయ శస్త్రచికిత్సలపై సుప్రీంకోర్టు సైతం గతంలో తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. చికిత్సతో నయం చేయగలిగిన చిన్న సమస్యలకూ గర్భాశయాన్ని తొలగించడం మహిళల ప్రాథమిక హక్కు, ముఖ్యంగా ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం వారికి ఉన్న ఆరోగ్య హక్కును ఉల్లంఘించడమేనని పేర్కొంది.
సుప్రీంకోర్టు ఆగ్రహం: మహిళల ఆరోగ్య హక్కుల ఉల్లంఘన
జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (ఎన్ఎఫ్ హెచ్ఎస్) గణాంకాలు సైతం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తున్నాయి. 36-39 ఏళ్ల మధ్య మహిళల్లో 3.6 శాతం, 40-49 ఏళ్ల వయస్సులో 9.2 శాతం మంది హిస్టరెక్టమీ చేయించుకున్నారని వెల్లడైంది. ఆశ్చర్యకరంగా ఈ శస్త్రచికిత్సల్లో దాదాపు మూడింట రెండొంతుల ఆపరేషన్లు ప్రైవేట్ ఆస్పత్రుల్లోనే జరుగుతున్నాయి. ఈ సమస్యపై 2013లో ప్రజాహిత వ్యాజ్యం దాఖలైంది. బిహార్, ఛత్తీస్గఢ్, రాజస్థాన్ రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వ పథకాల కింద కూడా అనవసర హిస్టరెక్టమీలు జరిగాయని ఆరోపణలు వచ్చాయి. ముఖ్యంగా ప్రైవేట్ ఆస్పత్రుల పాత్రపై తీవ్ర విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. ఈ ఆరోపణలపై విచారణ జరిపిన తర్వాత అనేక రాష్ట్రాలు చర్యలు చేపట్టాయి. అనవసర శస్త్రచికిత్సలు చేసిన ఆస్పత్రులను బ్లాక్లిస్ట్ చేయడం, కొన్ని చోట్ల ఎఫ్ఐఆర్లు నమోదు చేయడం వంటి చర్యలు తీసుకున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం 2022లో అనవసర హిస్టరెక్టమీ నివారణ మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది. దీని ప్రకారం.. జిల్లా, రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయిల్లో ప్రత్యేక మానిటరింగ్ కమిటీలు ఏర్పాటుచేసి ప్రతి కేసును పర్యవేక్షించాలని సూచించింది. ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం కింద కూడా హిస్టరెక్టమీ కేసులు నమోదవుతున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా లక్షలాది కుటుంబాలకు ఆరోగ్య భద్రత కల్పిస్తున్న ఈ పథకంలో భాగంగా వేల సంఖ్యలో ఈ శస్త్రచికిత్సలు జరిగాయి. అత్యంత కీలకంగా మహిళల అనుమతి లేకుండా లేదా సరైన సమాచారం ఇవ్వకుండా శస్త్రచికిత్సలు చేయడం తీవ్ర నైతిక ఉల్లంఘనగా గుర్తించారు. సుప్రీంకోర్టు కూడా ఇలాంటి ఘటనలపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని గతంలోనే ఆదేశించింది.
ప్రభుత్వ చర్యలు: నివారణకు మార్గదర్శకాలు
ఈ సమస్యను అరికట్టడానికి సుప్రీంకోర్టు 2023 ఏప్రిల్ లో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు పలు మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం 2022లో రూపొందించిన జాతీయ మార్గదర్శకాలను అన్ని రాష్ట్రాలు మూడు నెలల్లోపు తప్పనిసరిగా అమలు చేయాలని సూచించింది. గర్భాశయ శస్త్రచికిత్స నిఘా కమిటీలు ప్రతినెలా జరిగే ఆపరేషన్ల డేటాను సమీక్షించాలని, వైద్య కారణాలు లేకుండా, రోగి అనుమతి లేకుండా ఆపరేషన్లు చేసే ఆస్పత్రులను బ్లాక్ లిస్ట్ లో పెట్టాలని ఆదేశించింది. 40ఏళ్ల లోపు మహిళలకు ఈ సర్జరీ చేయాలంటే ముందస్తు అనుమతి లేదా ఇద్దరు డాక్టర్ల సర్టిఫికేషన్ ఉండాలనే ప్రతిపాదనలను పరిశీలించాలని పేర్కొంది. ఇలాంటి అనైతిక చర్యలకు పాల్పడే డాక్టర్లపై నేషనల్ మెడికల్ కమిషన్, రాష్ట్ర మెడికల్ కౌన్సిళ్లు కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని, వారిపై పెనాల్టీలు విధించాలని సూచించింది. అయితే రెండేళ్లవుతున్నా.. ఈ మార్గదర్శకాలు సరిగా అమలు కాకపోవడంతో పరిస్థితుల్లో మార్పు రావడం లేదని జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే నివేదికలో వెల్లడైంది. భవిష్యత్తులో ఈ సమస్యను అరికట్టేందుకు ప్రభుత్వాలు కఠిన నియంత్రణలు అమలు చేయడం, వైద్యులపై పర్యవేక్షణ పెంచడం, మహిళలకు అవగాహన కల్పించడం అత్యవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా స్పష్టమైన అనుమతి తప్పనిసరి చేయడం ద్వారా ఇలాంటి అన్యాయాలను నివారించవచ్చని అభిప్రాయపడుతున్నారు. మొత్తానికి, మహిళల ఆరోగ్య హక్కులను కాపాడేందుకు వైద్య వ్యవస్థలో పారదర్శకత, బాధ్యతాయుత వ్యవహారం అత్యంత అవసరమని ఈ నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది.
అనవసర హిస్టరెక్టమీలను నివారించడానికి ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటున్నప్పటికీ, ఈ సమస్యను పూర్తిగా నిర్మూలించడానికి మరింత పటిష్టమైన నిఘా అవసరం. మహిళల ఆరోగ్యానికి మొదటి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
