📌 Key Points
- ఒకే ఆహారం తిన్నా, బరువు పెరగడం/తగ్గడం వ్యక్తిగత జీవనశైలి, జన్యువులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
- శరీరం క్యాలరీలను ప్రాసెస్ చేసే విధానం, కొవ్వు నిల్వ చేసే పద్ధతి ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కోలా ఉంటుంది.
- నాన్-ఎక్సర్సైజ్ యాక్టివిటీ థర్మోజెనిసిస్ (NEAT) ద్వారా రోజువారీ కదలికలతో క్యాలరీలు ఖర్చవుతాయి.
- ఆకలి, శక్తి సమతుల్యతను నియంత్రించడంలో లెప్టిన్, గ్రెలిన్ వంటి హార్మోన్లు కీలకం.
ఒకే రకమైన ఆహారం తీసుకున్నా, కొందరు వేగంగా బరువు పెరగడం, మరికొందరు సన్నగా ఉండటం ఎందుకు? కేవలం క్యాలరీల లెక్కలు మాత్రమే కాకుండా, బయోలాజికల్, జన్యుపరమైన, జీవనశైలి కారకాలు బరువును ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో ఈ కథనం వివరిస్తుంది. బరువు వెనుక దాగున్న అసలు నిజాలను తెలుసుకుందాం.
బరువులో తేడాలకు కారణాలు: క్యాలరీల మాయ
ఒకే రకమైన ఆహారాన్ని, సమాన పరిమాణంలో తిన్నప్పటికీ ఒకరు చాలా వేగంగా బరువు పెరగడం, మరొకరు అంతే స్లిమ్గా ఉండటం మీరు ఎప్పుడైనా గమనించారా? ఈ ప్రశ్న దశాబ్దాలుగా సామాన్యులనే కాకుండా అంతర్జాతీయ శాస్త్రవేత్తలను సైతం ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో.. బరువు పెరగడానికి లేదా తగ్గడానికి మనం తినే ఆహారమే ప్రధాన కారణం అయినప్పటికీ, కేవలం క్యాలరీల లెక్కలు మాత్రమే బరువును శాసించలేవని ఆధునిక పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
శరీర బరువు పెరగడం అనేది కేవలం తిండిపై మాత్రమే ఆధారపడదని, దీని వెనుక బయోలాజికల్, జన్యుపరమైన (జెనెటిక్), జీవనశైలి కారకాల కలయిక ఉంటుందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. అంటే, ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒకే మొత్తంలో ఆహారాన్ని తీసుకున్నప్పటికీ, వారి శరీరాలు ఆ క్యాలరీలను ప్రాసెస్ చేసే విధానం, కొవ్వుగా నిల్వ చేసే పద్ధతి లేదా కరిగించే వేగం ఒకేలా ఉండవు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఊబకాయం సమస్య వేగంగా పెరుగుతున్న తరుణంలో, ఈ వ్యత్యాసాలను అర్థం చేసుకోవడం ఎంతో అవసరంగా మారింది.
అధిక బరువు లేదా ఊబకాయం వల్ల టైప్ 2 డయాబెటిస్, గుండె జబ్బులు, అధిక రక్తపోటు, ఫ్యాటీ లివర్, కొన్ని రకాల క్యాన్సర్లు వచ్చే ప్రమాదం ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే, కొందరు మాత్రమే ఎందుకు అంత వేగంగా బరువు పెరుగుతారనే అంశంపై పరిశోధకులు జరిపిన అధ్యయనాల్లో పలు ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఆ రహస్యాలు ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాము:
మనం బరువు తగ్గడానికి చేసే వ్యాయామాలు కాకుండా, రోజూవారీ పనుల ద్వారా శరీరంలో కరిగే క్యాలరీలను ‘నాన్-ఎక్సర్సైజ్ యాక్టివిటీ థర్మోజెనిసిస్’ (ఎన్టీఏటీ) అంటారు. ఇంట్లో అటు ఇటు నడవడం, నిలబడటం, మెట్లు ఎక్కడం, కూర్చునే భంగిమలను మార్చడం, ఖాళీ సమయంలో చేతులు, కాళ్లు ఊపడం వంటి చిన్న చిన్న కదలికల ద్వారా ఈ క్యాలరీలు ఖర్చవుతాయి.
ప్రముఖ అంతర్జాతీయ జర్నల్ ‘సైన్స్’ లో ప్రచురితమైన ఒక పరిశోధన ప్రకారం, కొందరు వ్యక్తులు రోజంతా ఇతరుల కంటే చాలా చురుగ్గా కదులుతూ ఉంటారు. ఈ చిన్న చిన్న కదలికల ద్వారానే రోజుకు వందలాది అదనపు క్యాలరీలు కరిగిపోతాయి. వ్యాయామం ముగిసిన తర్వాత రోజంతా ఒకే చోట కూర్చుని ఉండేవారిలో, ఇతరులతో పోలిస్తే ఎక్కువ శక్తి కొవ్వు రూపంలో శరీరంలో పేరుకుపోతుంది.
మన శరీరంలో ఆకలిని, శక్తి సమతుల్యతను నియంత్రించడంలో హార్మోన్లు అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. వీటిలో ‘లెప్టిన్’, ‘గ్రెలిన్’ అనే రెండు హార్మోన్లు చాలా ముఖ్యమైనవి.
శరీరం క్యాలరీలను ఎలా ప్రాసెస్ చేస్తుంది?
శరీరానికి తగినంత ఆహారం అందిందని, ఇక తినడం ఆపాలని మెదడుకు సంకేతాలు పంపేది లెప్టిన్ హార్మోన్. అలాగే, కడుపు ఖాళీగా ఉందని, ఆకలి వేస్తోందని గుర్తు చేసేది గ్రెలిన్ హార్మోన్. ఈ హార్మోన్ల పనితీరులో తేడాలు ఉన్నప్పుడు.. ఒక వ్యక్తికి ఎంత తరచుగా ఆకలి వేస్తుంది, తిన్న తర్వాత కడుపు నిండినట్లు అనిపిస్తుందా లేదా అనే విషయాలు మారిపోతాయి. శరీరంలో హార్మోన్ల అసమతుల్యత ఏర్పడినప్పుడు ఆకలిని నియంత్రించుకోవడం కష్టమవుతుందని, దీనివల్ల కాలక్రమేణా అతిగా తినే అలవాటు పెరిగి బరువు పెరుగుతారని పరిశోధనలు నిరూపించాయి.
మనం విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు కూడా శ్వాస పీల్చడం, శరీర ఉష్ణోగ్రతను కాపాడుకోవడం వంటి ప్రాథమిక విధులను నిర్వహించడానికి శరీరం కొన్ని క్యాలరీలను ఖర్చు చేస్తుంది. దీనినే ‘రెస్టింగ్ మెటబాలిక్ రేట్’ అంటారు.
వయస్సు, లింగం, కండరాల పరిమాణం, జన్యువులు, థైరాయిడ్ పనితీరుపై మెటబాలిజం ఆధారపడి ఉంటుందని అధ్యయనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. శరీరంలో కొవ్వు కంటే కండరాల శాతం ఎక్కువగా ఉన్నవారు, విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న సమయంలో కూడా ఎక్కువ క్యాలరీలను కరిగిస్తారు. అందుకే, ఒకే బరువు ఉన్న ఇద్దరు వ్యక్తులకు రోజువారీ అవసరమయ్యే క్యాలరీల పరిమాణంలో తేడాలు ఉంటాయి.
ఊబకాయం పెరగడానికి కారణమయ్యే పలు జన్యువులను శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. వాటిలో విస్తృతంగా పరిశోధించిన జన్యువు ‘ఎఫ్టీఓ’. ఈ జన్యువు ప్రభావం ఉన్నవారిలో ఆకలి ఎక్కువగా ఉండటమే కాకుండా బరువు పెరిగే అవకాశాలు కూడా ఎక్కువగా ఉంటాయి.
‘నేచర్ జెనెటిక్స్’ జర్నల్లో ప్రచురితమైన ఒక పరిశోధన ప్రకారం, శరీరం కొవ్వును ఎలా నిల్వ చేస్తుంది, ఆకలిని ఎలా నియంత్రిస్తుంది, శక్తిని ఎలా ఉపయోగించుకుంటుంది అనే విషయాలను మన జన్యువులే నిర్ణయిస్తాయి. జన్యువులు మన జీవితాన్ని పూర్తిగా శాసించలేకపోయినప్పటికీ, కొందరికి బరువు ను నియంత్రించుకోవడంలో ఇవి పెద్ద సవాలుగా మారుతాయనడంలో సందేహం లేదు.
మానవ జీర్ణవ్యవస్థలో ట్రిలియన్ల కొద్దీ సూక్ష్మజీవులు ఉంటాయి, వీటిని ‘గట్ మైక్రోబయోమ్’ అంటారు. మనం తినే ఆహారం నుంచి శరీరం ఎంత సమర్థవంతంగా శక్తిని గ్రహిస్తుందనే విషయాన్ని ఈ సూక్ష్మజీవులు ప్రభావితం చేస్తాయని ఇటీవలి అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి.
బరువు నియంత్రణలో హార్మోన్ల పాత్ర
కొన్ని రకాల గట్ బ్యాక్టీరియాలు శరీరంలో కొవ్వు నిల్వలను పెంచడానికి, ఆకలి నియంత్రణలో మార్పులకు కారణమవుతున్నట్లు పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. ఈ అంశంపై ఇంకా పరిశోధనలు సాగుతున్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలికంగా బరువును మేనేజ్ చేయడంలో గట్ హెల్త్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని ఆధారాలు చెబుతున్నాయి.
సరిగ్గా నిద్రపోకపోవడం కూడా బరువు పెరగడానికి ఒక ముఖ్య కారణం. నిద్ర లేనప్పుడు శరీరంలో ఆకలిని పెంచే హార్మోన్లు ఎక్కువవుతాయని, కడుపు నిండిన భావన కలిగించే హార్మోన్లు తగ్గుతాయని, దీనివల్ల క్యాలరీలు ఎక్కువగా ఉండే జంక్ ఫుడ్ తినాలనే కోరిక పెరుగుతుందని పలు అధ్యయనాలు నిరూపించాయి.
అంతేకాకుండా, నిద్ర లేకపోవడం వల్ల శరీరంలో ఎనర్జీ లెవెల్స్ తగ్గి, పగటిపూట చురుగ్గా పనులు చేసుకోలేరు. ఈ ప్రభావాలన్నీ కలిసి కాలక్రమేణా క్రమంగా బరువు పెరగడానికి కారణమవుతాయి.
మనం తీసుకునే క్యాలరీలు, ఖర్చు చేసే క్యాలరీల ఆధారంగానే బరువు పెరుగుతామనే పాత సిద్ధాంతం నిజమే అయినప్పటికీ, ఆధునిక సైన్స్ మాత్రం అంతకు మించిన కారణాలను మన ముందుకు తెచ్చింది. మెటబాలిజం, జీన్స్, హార్మోన్లు, నిద్ర నాణ్యత, గట్ హెల్త్ వంటివన్నీ కూడా మన శరీరం ఆ క్యాలరీలను ఎలా వాడుకుంటుంది అనే విషయాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. అందుకే ఒకే రకమైన ఆహారం తిన్నా ఇద్దరు వ్యక్తుల శరీర బరువులో ఎంతో వ్యత్యాసం కనిపిస్తుంది.
శరత్ చిట్టూరి హిందుస్థాన్ టైమ్స్ తెలుగులో డిప్యూటీ చీఫ్ కంటెంట్ ప్రొడ్యూసర్గా ఉన్నారు. 7ఏళ్ల జర్నలిజం ఎక్స్పీరియెన్స్తో ఇక్కడ బిజినెస్, ఆటో, టెక్, పర్సనల్ ఫైనాన్స్, నేషనల్- ఇంటర్నేషనల్, స్పోర్ట్స్ వార్తలు రాస్తున్నారు. 2022 జనవరిలో హిందుస్థాన్ టైమ్ తెలుగులో చేరారు. పలుమార్లు హెచ్టీ ఇన్స్టా అవార్డులు అదుకున్నారు. గతంలో ఈటీవీ భారత్లో కంటెంట్ రైటర్గా పని చేశారు. అక్కడ జాతీయం, అంతర్జాతీయం, బిజినెస్ వార్తలు రాసేవారు. ఏ అంశమైనా సరళంగా, చదివేందుకు సులభంగా ఉండే విధంగా తీర్చిదిద్దేందుకు ఇష్టపడతారు.IGNOU నుంచి జర్నలిజంలో పీజీ డిగ్రీ ఉంది. అంతకుముందు బీటెక్ పూర్తి చేశారు. కథలు చెప్పడం, రాయడంపై ఇష్టంతో ఈ రంగాన్ని ఎంచుకున్నారు. తన ఆర్టికల్స్తో ఇప్పుడు ప్రజలకు చేరువవుతున్నారు. Read More
బరువు నియంత్రణ అనేది కేవలం ఆహారం, వ్యాయామం మాత్రమే కాదు. శరీర జీవక్రియ, జన్యువులు, హార్మోన్లు, రోజువారీ కదలికలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఈ అంశాలను అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన బరువును సాధించవచ్చు.
