📌 Key Points
- అలీ ఖమేనీ వారసుడిగా కుమారుడు మొజ్తీబా ఖరారు.
- మొజ్తీబా నాయకత్వంలో ఇరాన్ మరింత కఠినంగా వ్యవహరించే అవకాశం.
- ఇజ్రాయెల్తో ఉద్రిక్తతలు పెరిగి ప్రాంతీయ యుద్ధానికి దారితీయవచ్చు.
- భారత్పై మిశ్రమ ప్రభావం: వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలు సంక్లిష్టంగా మారవచ్చు.
ఇరాన్ రాజకీయాల్లో కీలక మార్పు చోటుచేసుకుంది. అయాతొల్లా అలీ ఖమేనీ కుమారుడు మొజ్తీబా ఖమేనీ సుప్రీం లీడర్గా నియమితులయ్యారు. ఈ పరిణామం మధ్యప్రాచ్యం మరియు అంతర్జాతీయ రాజకీయాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది.
మొజ్తీబా ఖమేనీ: వారసత్వం మరియు ప్రభావం
ఇరాన్ రాజకీయాల్లో కీలక పరిణామం చోటు చేసుకుంది. అయాతొల్లా అలీ ఖమేనీ వారసుడిగా ఆయన కుమారుడు మొజ్తీబా ఖమేనీ పేరు అధికారికంగా ఖరారైంది. ఇది మొత్తం మధ్యప్రాచ్యం (Middle East)తోపాటు అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయాలను అతలాకుతలం చేసే పరిణామం అని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఎందుకంటే దశాబ్దాలుగా తెరవెనుక ఉండి ఇరాన్ నిఘా సంస్థలను ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC)ను నియంత్రిస్తున్న మొజ్తీబా, ఇప్పుడు సుప్రీం లీడర్గా బాధ్యతలు చేపట్టడం వల్ల ఇజ్రాయెల్తో ఉన్న ఉద్రిక్తతలు మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. మొజ్తీబా తన తండ్రి కంటే కూడా అత్యంత కఠినమైన, సంప్రదాయవాద భావజాలం కలిగిన వ్యక్తి కావడంతో, ఆయన నాయకత్వంలో ఇరాన్ తన “యాక్సిస్ ఆఫ్ రెసిస్టెన్స్” అనగా హెజ్బుల్లా, హమాస్, హౌతీలు గ్రూపులకు అందించే సైనిక, ఆర్థిక సహకారాన్ని రెట్టింపు చేసే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల ఇజ్రాయెల్ తన ఉనికిని కాపాడుకోవడానికి ఇరాన్ అణు కేంద్రాలు, క్షిపణి స్థావరాలపై నేరుగా దాడులు చేసే ముప్పు ఉంది. ఇది చివరికి ఒక భారీ ప్రాంతీయ యుద్ధానికి దారితీస్తుందని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఇజ్రాయెల్తో ఉద్రిక్తతలు: యుద్ధానికి దారితీస్తాయా?
మొజ్తీబా ఖమేనీ నాయకత్వంలో ఇరాన్ అమెరికాతో అణు ఒప్పందాల (JCPOA) విషయంలో రాజీ పడటానికి ఆయన ఏమాత్రం సుముఖంగా లేరని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితిలో అమెరికా తన “మాగ్జిమం ప్రెజర్” (Maximum Pressure) విధానంలో భాగంగా ఇరాన్పై మరింత కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలను విధించే అవకాశం ఉంది. అయితే, మొజ్తీబా దీనిని ఎదుర్కోవడానికి అమెరికా వ్యతిరేక దేశాలైన చైనా, రష్యాలతో తన సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునే “లుక్ ఈస్ట్” (Look East) వ్యూహాన్ని అమలు చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా చైనాకు చమురు సరఫరాను పెంచడం, రష్యా నుండి అత్యాధునిక రక్షణ సాంకేతికతను పొందడం ద్వారా అమెరికా ఆంక్షల ప్రభావాన్ని తగ్గించుకోవాలని ఆయన భావిస్తున్నారు. దీనివల్ల ప్రపంచం మరోసారి స్పష్టమైన రెండు వర్గాలుగా చీలిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
భారత్పై ప్రభావం: సవాళ్లు మరియు అవకాశాలు
ఈ అధికార మార్పిడి వల్ల భారత ప్రయోజనాలపై కూడా మిశ్రమ ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉంది. ఒకవైపు ఇరాన్తో భారత్కు ఉన్న చారిత్రాత్మక సంబంధాలు, చాబహార్ పోర్ట్ వంటి కీలక ప్రాజెక్టులు మొజ్తీబా హయాంలో కొనసాగవచ్చు, కానీ ఇజ్రాయెల్తో భారత్కు ఉన్న వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం వల్ల భారత్ ఒక క్లిష్టమైన దౌత్య పరీక్షను ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు. మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధం వలన ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు పెరగి భారతదేశం వంటి దిగుమతి చేసుకునే దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థపై భారీగా భారం పెరుగుతోంది. మొజ్తీబా నాయకత్వంలో ఇరాన్ అణ్వాయుధ దేశంగా మారే ప్రయత్నం చేస్తే, అది ఐక్యరాజ్యసమితి, ప్రపంచ దేశాల మధ్య తీవ్ర ఉద్రిక్తతలకు దారితీసి, గల్ఫ్ ప్రాంతంలో శాంతి భద్రతలను పూర్తిగా దెబ్బతీసే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
మొజ్తీబా ఖమేనీ నాయకత్వంలో ఇరాన్ విధానాలు, ప్రాంతీయ సంబంధాలు ఎలా ఉండబోతున్నాయో వేచి చూడాలి. ఇది భారత్కు కొత్త సవాళ్లను విసిరే అవకాశం ఉంది. చమురు ధరలు కూడా పెరిగే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
