📌 Key Points
- జ్యోతిరావు పూలే సావిత్రిబాయి పూలేతో కలిసి బాలికల పాఠశాలను ప్రారంభించారు.
- సత్యశోధక్ సమాజ్ ద్వారా సామాజిక సమానత్వం కోసం పూలే కృషి చేశారు.
- విద్య లేకపోతే సమాజం ఎలా దెబ్బతింటుందో పూలే వివరించారు.
- ఆధునిక యుగంలోనూ కుల వివక్ష కొనసాగడం విచారకరం.
మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే భారతీయ సమాజంలో విప్లవాత్మక మార్పులకు నాంది పలికారు. ఆయన విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతూ, అట్టడుగు వర్గాల వారికి జ్ఞానాన్ని పంచడానికి అవిశ్రాంతంగా కృషి చేశారు.
పూలే ఆశయాలు
భారతీయ సామాజిక వ్యవస్థలో విప్లవాత్మక మార్పులకు నాంది పలికిన మహనీయుడు మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే. కేవలం పుస్తకాలకే పరిమితం కాకుండా, సమాజంలోని అట్టడుగు వర్గాలకు జ్ఞానమనే ఆయుధాన్ని అందించిన ధీశాలి ఆయన. 1827 ఏప్రిల్ 11న మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లాలో జన్మించిన పూలే, నాటి సమాజంలో వేళ్లూనుకున్న కుల వివక్షపై రాజీలేని పోరాటం చేశారు.
నాటి రోజుల్లో విద్య అనేది కేవలం కొన్ని వర్గాలకే పరిమితమైన వేళ, అందరికీ చదువు కావాలని పూలే ఆకాంక్షించారు. 1848లో తన సతీమణి సావిత్రిబాయి పూలేతో కలిసి దేశంలోనే మొట్టమొదటి బాలికల పాఠశాలను ప్రారంభించారు. సమాజం నుంచి ఎదురైన ఎన్నో అవమానాలు, ప్రతిఘటనలను లెక్కచేయకుండా అక్షర విప్లవానికి ఆయన పునాది వేశారు. 1875లో ‘సత్యశోధక్ సమాజ్’ను స్థాపించి, సామాజిక సమానత్వం కోసం నిరంతరం శ్రమించారు.
జ్యోతిరావు పూలే రాసిన ‘షెట్కర్యాచా అసుద్’ (రైతు మునికోల – 1881) అనే గ్రంథంలో విద్యా ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ ఒక శక్తివంతమైన కోట్ను పేర్కొన్నారు:
“విద్య లేక వివేకం నశించెను; వివేకం లేక నీతి తప్పెను; నీతి లేక అభివృద్ధి ఆగెను; అభివృద్ధి లేక సంపద హరించెను; సంపద లేక శూద్రులు అణగారిపోయారు. విద్య లేకపోవడం వల్ల ఇన్ని అనర్థాలు జరిగాయి.”
ఈ మాటల వెనుక ఉన్న లోతైన అర్థాన్ని గమనిస్తే.. చదువు లేకపోవడం అనేది ఒక వ్యక్తిని మాత్రమే కాదు, మొత్తం సమాజాన్నే ఎలా దెబ్బతీస్తుందో అర్థమవుతుంది. అక్షర జ్ఞానం లేని చోట వివేకం (Wisdom) ఉండదు. వివేకం లేని వాడు నైతిక విలువలను (Morals) కాపాడుకోలేడు. నైతికత లేని సమాజం అభివృద్ధికి (Development) ఆమడ దూరంలో ఉంటుంది. ఎక్కడైతే అభివృద్ధి ఉండదో, అక్కడ పేదరికం తాండవిస్తుంది. ఈ క్రమంలోనే అణగారిన వర్గాలు శతాబ్దాల తరబడి దోపిడీకి గురయ్యారని పూలే కుండబద్దలు కొట్టారు.
జ్యోతిరావు పూలే పోరాటం చేసి దశాబ్దాలు గడిచినా, ఆయన చెప్పిన మాటలు నేటికీ అక్షర సత్యాలు. నేటి ఆధునిక యుగంలోనూ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కుల వివక్ష ఛాయలు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. మరోవైపు ప్రభుత్వ పాఠశాలల స్థితిగతులు, నాణ్యమైన విద్య సామాన్యుడికి అందుబాటులో లేకపోవడం వంటి అంశాలు పూలే ఆశయాలకు ఇంకా దూరం ఉన్నామనే నిజాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి.
విద్యా ప్రాముఖ్యత
నేటి తరం కేవలం డిగ్రీల కోసమే కాకుండా, వివేకాన్ని పెంచే విద్యా విధానం వైపు అడుగులు వేయాలి. పూలే ఆశించిన సమసమాజ స్థాపన జరగాలంటే, ప్రతి ఇంటా అక్షర జ్యోతి వెలగాలి. అదే మనం ఆ మహనీయుడికి ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.
ప్రశ్న: మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే ఎప్పుడు, ఎక్కడ జన్మించారు?
జవాబు: జ్యోతిరావు పూలే 1827, ఏప్రిల్ 11న మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లా, ఖత్గున్ గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన మాలి (మాలి) సామాజిక వర్గానికి చెందినవారు.
ప్రశ్న: ‘సత్యశోధక్ సమాజ్’ ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి?
జవాబు: కుల వివక్షను రూపుమాపడం, అణగారిన వర్గాలకు మరియు మహిళలకు సామాజిక న్యాయం అందించడం, మూఢనమ్మకాలపై పోరాడడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
నేటి సమాజంపై ప్రభావం
ప్రశ్న: దేశంలోనే తొలి బాలికల పాఠశాలను ఎవరు ప్రారంభించారు?
జవాబు: జ్యోతిరావు పూలే తన భార్య సావిత్రిబాయి పూలేతో కలిసి 1848లో పూణేలో మొట్టమొదటి బాలికల పాఠశాలను ప్రారంభించారు.
ప్రశ్న: పూలే రాసిన ప్రసిద్ధ గ్రంథం పేరేమిటి?
జవాబు: ఆయన ‘గులాంగిరి’, ‘షెట్కర్యాచా అసుద్’ (The Cultivator’s Whipcord) వంటి ఎన్నో ప్రాచుర్యం పొందిన పుస్తకాలను రచించారు.
హెచ్ టీ తెలుగు డెస్క్ టీమ్ సుశిక్షితులైన, సుదీర్ఘ అనుభవం ఉన్న జర్నలిస్టులతో కూడిన బృందం. ప్రాంతీయ, జాతీయ, అంతర్జాతీయ వార్తలు సహా అన్ని విభాగాలకు ఆయా రంగాల వార్తలు అందించడంలో నైపుణ్యం కలిగిన సబ్ ఎడిటర్లతో కూడిన బృందం. జర్నలిజం విలువలను, ప్రమాణాలను కాపాడుతూ జర్నలిజంపై అత్యంత మక్కువతో పనిచేస్తున్న బృందం. సంపూర్ణ వార్తావిలువలతో కూడిన కథనాలను పాఠకుల ముందుకు తెస్తున్న బృందం. Read More
జ్యోతిరావు పూలే ఆశయాలను కొనసాగిస్తూ, ప్రతి ఒక్కరికీ విద్యను అందించేందుకు కృషి చేయాలి. అప్పుడే మనం ఆయనకు నిజమైన నివాళి అర్పించిన వాళ్లమవుతాము.
