📌 Key Points
- ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశినే దేవశయని ఏకాదశి అంటారు, ఇది చాతుర్మాస వ్రతారంభం.
- శ్రీహరి అనుగ్రహం కోసం షోడశోపచార పూజ, మంత్ర జపం, దీపారాధన చేయాలి.
- ఏకాదశి రోజున తులసి దళాలు కోయడం, ధాన్య భోజనం, తామస ఆహారం నిషిద్ధం.
- పేదలకు దానధర్మాలు చేయడం, మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం ముఖ్యం.
హిందూ ధర్మశాస్త్రంలో అత్యంత పవిత్రమైన దేవశయని ఏకాదశికి విశేష ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ పర్వదినం నుంచే శ్రీమన్నారాయణుడు యోగనిద్రలోకి ప్రవేశిస్తాడు. ఈ శుభదినాన శ్రీహరి అనుగ్రహం పొందేందుకు ఆచరించాల్సిన పూజా విధానాలు, నియమాలను తెలుసుకుందాం.
దేవశయని ఏకాదశి ప్రాముఖ్యత
హిందూ ధర్మశాస్త్రంలో అత్యంత పవిత్రమైన ఏకాదశి తిథుల్లో ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి ప్రత్యేక స్థానం కలిగి ఉంది. దీనినే దేవశయని ఏకాదశి, హరిశయని ఏకాదశి, పద్మ ఏకాదశి అని కూడా పిలుస్తారు. 2026 సంవత్సరంలో ఈ పవిత్రమైన ఏకాదశి జూలై 25, శనివారం నాడు వచ్చింది. ఈ రోజు నుంచే చాతుర్మాస వ్రతాలు ప్రారంభమవుతాయి.
హిందూ ధర్మశాస్త్రం ప్రకారం, ఏకాదశి తిథికి విశేషమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. అందులోనూ ఆషాఢ మాస శుక్ల పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశిని ‘దేవశయని ఏకాదశి’ లేదా ‘హరిశయని ఏకాదశి’గా భక్తులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. ఈ ఏడాది జూలై 25, 2026న ఈ పవిత్ర దినం వచ్చింది. ఈ రోజు నుంచే చాతుర్మాస వ్రతం ప్రారంభమవుతుంది.
యోగ నిద్రలో శ్రీమన్నారాయణుడు
పూజా కార్యక్రమాలు – చేయవలసినవి
షోడశోపచార పూజ: విష్ణుమూర్తి విగ్రహానికి లేదా చిత్రపటానికి గంగాజలంతో అభిషేకం చేయాలి. అనంతరం పసుపు రంగు పూలు, వస్త్రాలు, చందనం, నైవేద్యం, ధూపదీపాలతో పూజించాలి. ఇలా చేయడం వల్ల ఇంట్లో సుఖశాంతులు వెల్లివిరుస్తాయని విశ్వాసం.
శ్రీహరి పూజా విధానం
తులసి మాత ఆరాధన: విష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన తులసి దళాలతో పూజించాలి. అయితే, ఒక ముఖ్య గమనిక—తులసిని ఏకాదశి రోజున కోయకూడదు. కాబట్టి, ముందు రోజునే తులసి దళాలను సేకరించి ఉంచుకోవాలి.
మంత్ర జపం: రోజంతా భక్తితో “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” అనే మంత్రాన్ని పఠించాలి. మీ శక్తి మేరకు పేదలకు దానధర్మాలు చేయడం వల్ల పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.
సాయంకాల దీపారాధన: సాయంత్రం వేళ తులసి కోట ముందు ఆవు నెయ్యితో దీపం వెలిగించి, తులసి చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయాలి. దీని వల్ల మహాలక్ష్మి ప్రసన్నమై ఆర్థిక సమస్యలు తొలగిపోతాయని భక్తుల నమ్మకం.
తామస ఆహారం: మాంసాహారం, మద్యం వంటి వ్యసనాలకు ఈ రోజు పూర్తిగా దూరంగా ఉండాలి. ఇవి దైవానికి విరుద్ధమైనవి.
తులసి స్పర్శ: ఈ రోజు తులసిని తాకడం లేదా ఆకులు కోయడం చేయకూడదు. తులసి మాత కూడా విష్ణుమూర్తి కోసం ఏకాదశి వ్రతం ఆచరిస్తుందని చెబుతారు.
ఏకాదశి వ్రత నియమాలు
ధాన్య భోజనం: ఏకాదశి రోజున బియ్యం (అన్నం) తినడం నిషిద్ధం. ధాన్యాలను తీసుకోవడం వల్ల దోషం కలుగుతుందని పెద్దలు చెబుతారు.
వాద ప్రతివాదాలు: మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవాలి. ఎవరినీ కించపరచకూడదు, అబద్ధాలు ఆడకూడదు. ఆవేశాన్ని, కోపాన్ని జయించాలి.
వస్త్రధారణ: నలుపు రంగు దుస్తులు ప్రతికూల శక్తిని కలిగిస్తాయని నమ్ముతారు. కాబట్టి పూజ సమయంలో నలుపు వస్త్రాలకు బదులు పసుపు, తెలుపు లేదా ఇతర ప్రకాశవంతమైన రంగులను ఎంచుకోండి.
ఆధ్యాత్మికతతో కూడిన ఈ నియమాలను పాటిస్తూ, భక్తి మార్గంలో పయనిస్తే శ్రీహరి అనుగ్రహంతో అనుకున్న పనులు నిర్విఘ్నంగా పూర్తవుతాయని పురాణాలు చాటి చెబుతున్నాయి.
దేవశయని ఏకాదశి నాడు ఈ నియమాలను పాటించి, శ్రీహరిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించడం ద్వారా సకల శుభాలు కలుగుతాయి. విష్ణుమూర్తి అనుగ్రహంతో మీ జీవితం సుఖశాంతులతో నిండుగా వర్ధిల్లుతుంది. శుభం.
